In de beginjaren van de Maatschappij van Weldadigheid gingen kinderen naar de zogenoemde koloniescholen. Zowel in Willemsoord als in Steggerda stond een dergelijke school. De school in Steggerda was gevestigd in een leegstaande koloniehoeve (hoeve nr. 50) aan de toenmalige Kolonieweg, de huidige Leemweg.
Door geldgebrek sloot de Maatschappij van Weldadigheid op 1 januari 1862 alle koloniescholen. Hierdoor moesten de dorpsscholen in de omgeving ruim vijfhonderd extra leerlingen opvangen. Vanaf 1867 kwam het onderwijs weer op gang met de oprichting van Rijksscholen. Na jarenlange discussies over de financiering kreeg ook Steggerda Vierdeparten in 1878 een eigen Rijksschool.
Hiervoor werd een schoolgebouw neergezet aan de Westvierdeparten (Steggerda 415, het huidige adres Westvierderparten 11).
Eerste schoolhoofd
Begin maart 1878 werd Klaas Posthumus benoemd tot hoofdonderwijzer. Op 18 maart van datzelfde jaar werd de school officieel in gebruik genomen. Hoewel het gebouw was ingericht als een tweeklassige school, stond Posthumus er aanvankelijk alleen voor als leerkracht.
Feestelijke opening
Hoewel de lessen al in maart waren begonnen, werd de school pas in augustus officieel feestelijk geopend
Groei van de school
De Rijksschool groeide snel. Al in 1880 werd H. Cuperus aangesteld als hulponderwijzer. Hij was eerder leerling geweest van Klaas Posthumus in Franeker. Lang bleef hij echter niet in Steggerda; al spoedig vertrok hij naar Oldemarkt. Toen hij later graag wilde terugkeren, werd hem daar een hoger salaris aangeboden, waarop hij besloot te blijven.
In 1883 werd de negentienjarige Hermannus Rusch als nieuwe onderwijzer benoemd.
Onderwijzerswoning
Aan de school was een onderwijzerswoning verbonden. Midden in de voorgevel bevond zich de voordeur, die toegang gaf tot een lange hal met aan weerszijden verschillende vertrekken. Mogelijk bood de woning onderdak aan meerdere personeelsleden. Op de bouwtekening wordt zelfs expliciet een kamer voor de hulponderwijzer genoemd. Waarschijnlijk woonde de tweede onderwijzer of onderwijzeres daarom in bij het gezin van Posthumus.
De school bleef ondertussen groeien. In de eerste helft van de jaren 1880 was er al een juffrouw Koppelaar werkzaam. Zij kreeg in 1886 eervol ontslag. In die periode stopten veel vrouwelijke leerkrachten met werken zodra zij trouwden. Er werd geen opvolgster benoemd, omdat men voornemens was een handwerkjuf aan te stellen.
In 1888 en 1889 werd aan de Rijksschool bovendien herhalingsonderwijs gegeven. Deze lessen, verzorgd door twee onderwijzers, waren bedoeld om leerlingen extra kennis en vaardigheden bij te brengen. Veertien tot zestien kinderen namen eraan deel, waarbij jongens en meisjes gelijk vertegenwoordigd waren. Klaas Posthumus hechtte daarbij veel waarde aan zowel theoretisch als praktisch onderwijs.
In 1891 werd juffrouw Groot benoemd. Hoewel zij afkomstig was uit Steggerda, is niet bekend of zij eveneens bij het gezin Posthumus inwoonde.
Eind november 1893 trad Johanna Posthumus, dochter van het schoolhoofd, in dienst als onderwijzeres aan de school van haar vader. Daarvoor had zij enkele maanden lesgegeven in Oldeholtpade. Drie jaar later, in 1896, werd T. Posthumus aangesteld als handwerkjuf. Waarschijnlijk ging het hierbij om Geertruida Catharina Posthumus, eveneens afkomstig uit Steggerda.
Toen bovenmeester Klaas Posthumus in maart 1901 plotseling overleed, kwam een einde aan een periode van ruim twintig jaar waarin hij een bepalende rol had gespeeld in het onderwijs van Steggerda Vierdeparten. De familie moest de dienstwoning verlaten om plaats te maken voor een nieuw onderwijzersgezin.
Hoofdonderwijzers
| Naam | Periode | Aanvullende informatie | Meer informatie |
|---|---|---|---|
| Klaas Posthumus | 1878 – maart 1901 | Hoofdonderwijzer tot zijn dood in 1901 | Meer over Klaas Posthumus |
| Ruurd Smits | 1901 – april 1926 | Was al eerder schoolhoofd in Frederiksoord en Boschoord op de Rijksschool | Meer over Ruurd Smits |
| Pieter Hans Frederik Rusch | 1926 – 1932 | Rusch vertrekt naar Wolvega |
Klassenfoto
bron: Dorpsarchief Steggerda
Laatste aanpassing: 28 juni 2026